Odpowiedz do: Prośba o przetłumaczenie wpisu do księgi ślubów z Radzionkowa

Strona główna Fora Tłumaczenia Prośba o przetłumaczenie wpisu do księgi ślubów z Radzionkowa Odpowiedz do: Prośba o przetłumaczenie wpisu do księgi ślubów z Radzionkowa

#13809
Jan Lubos
Użytkownik

Gwoli uzupełnienia:
Roboth – “robotny” oznaczał poddanego ; Gärtner – opisywał jego stan majątkowy
Paul Horzela to równiez Gärtner, ale stanu wolnego.

cytuję fragment z mojej dawnej pracy:

“Bauer, Gärtner, Häusler to nie po prostu rolnik, ogrodnik, chałupnik. To określenia statusu majątkowego wolnych (lub nie) rolników. Bauer to rolnik mający co najmniej 30 morg ziemi uprawnej (do czego nie wliczano pastwisk, łąk i lasów), przy czym w całych Niemczech były to zawsze morgi lokalne, regionalne. Na Górnym Śląsku 30 morgom odpowiadało około 18 hektarów. Halbbauer (Zimmermann w Beyträge zur Beschreibung von Schlesien: Bd. 2, Zimmermann F. A., 1783 używa starszego określenia „kleine Bauer”) uprawiał odpowiednio nie mniej niż 15 morg (9 ha), Gärtner – to posiadacz areału mniejszego niż 7,5 morgi. Właściciel tylko domu z zagrodą to Häusler.
W literaturze można spotkać się jeszcze z określeniem Ackerman (lub Gbur) – właściciel co najmniej 90 morg ziemi uprawnej i Viertelbauer – ćwierćbauer. Z ekonomicznego punktu widzenia Bauer zazwyczaj był w stanie kumulować znaczne nadwyżki finansowe, półbauer potrafił utrzymać swoją rodzinę, Gärtner musiał szukać dodatkowego dochodu poza swoją gospodarką.
W okręgu lublinieckim wielkie znaczenie miała hodowla zwierząt. Zimmermann podaje, że w 1763 r. w lublinieckim pogłowie owiec przekraczało 14 000 sztuk, bydła rogatego było w sumie ponad 7 500 sztuk. Pamiętając, że konieczne do hodowli łąki i pastwiska nie wpływały na status rolnika, musimy zauważyć, że pozycja ekonomiczna lublinieckich rolników – hodowców musiała być znacznie wyższa, niż wynikałoby to z ich formalnego statusu.”

Przestrzegam przed stosowaniem polskiej kalki pojęciowej na określenie stanu mieszkańców Śląska XIX w i dawniejszych!!!

Śląski Bauer (dosłownie: chłop) stanu wolnego to była osoba o statusie znacznie wyższym od przeciętnego szlachciury polskiego, mógł – o ile sobie tego zażyczył i zapłacił określoną kwotę w każdym momencie uzyskać certyfikat szlachecki. Wiązał się z tym jednak – inaczej niż w Polsce – nie tylko splendor, ale i rozliczne społeczne obowiązki, szczególnie w wiekach wcześniejszych, habsburskich.

pozdrawiam