Odpowiedz do: Spis mieszkańców Bierunia Starego z grudnia 1910 r.

Strona główna Fora Źródła genealogiczne Spis mieszkańców Bierunia Starego z grudnia 1910 r. Odpowiedz do: Spis mieszkańców Bierunia Starego z grudnia 1910 r.

#27121
Historyk85
Użytkownik

Tytułem uzupełnienia do mojego wcześniejszego postu.

Nie wiem co zawiera praca L. Musioła, ale w tym miejscu postanowiłem, że się podzielę swoimi materiałami pozyskanymi w AP w Pszczynie, a dokładniej fragmentem przetłumaczonych akt procesowych, które zawierają mi.in. skargę mieszkańców Urbanowic na swój los, która zainteresowanym da wyobrażenie jak wyglądało życie ówczesnych mieszkańców tej wsi – i swoich przodków – w drugiej połowie XVIII w.

Źródła narracyjne dają bowiem znacznie więcej informacji i pozwalają zbliżyć się do ludzi i czasów w jakich przyszło im żyć, a ogrom podobnych niewykorzystanych materiałów wprost powala, to są całe tomy akt… Tutaj jedynie fragment dla Urbanowic:

Wasza Wielmożność itp. [tj. chodzi najpewniej o króla pruskiego]

My biedni opuszczeni poddani z gminy Urbanowice [Urbanowitz] padamy najuniżeniej do stóp Waszej etc. i prosimy o łaskawą pomoc, gdyż od naszego pana Księcia Anhalt-Coethen [Köthen] musimy znosić wiele nieszczęść a nasze skargi złożone przed kilkoma laty nie mogą zostać ostatecznie rozpatrzone, czego nie jesteśmy już w stanie dłużej znosić.

1. Wprawdzie przed 8 laty Komisja wydała pismo, którego mamy przestrzegać, ale niestety dominium wydało nam pismo dnia 11 kwietnia 1778 r. lub też na nie nie zważa, gdyż my tak jak przedtem jesteśmy wstrzymywani w naszych skargach i nie otrzymujemy żadnego złagodzenia. Ponieważ od Waszej etc. i naszego najłaskawszego Pana nie możemy liczyć na pomoc, to będziemy zmuszeni wraz z naszymi dziećmi opuścić naszą krwawicę i wystąpić, ale my biedni poddani Waszej etc. mamy nadzieję, że Wasza etc. jako łaskawy ojciec zlituje się nad nami i wesprze nas w naszej niedoli.

2. My biedni poddani musimy prząść przędzę dla dominium chłop 1 ½ sztuki a chałupnik 9. A także i ci mali [chodzi prawdopodobnie o komorników i/lub zagrodników], gdy dominium nie ma nam co dać do przędzenia, to musimy za każdą sztukę [przędzy] dać 4 srebrne grosze, czego wcześniej nie było.

3. Musimy dawać stróża do ochrony pańskiego dworu a gmina musi go opłacać rocznie 8 guldenów 54 krajcary, czego wcześniej nie było i nie było wysłuchane [tak dosłownie w oryginale].

4. Musimy rozpalać ogień wokół pańskich pól oraz wokół lasu, w tym pierwszym otrzymaliśmy od komisji [tj. odnośnie tego pierwszego komisja zdecydowała], że winno nam to być płacone, ale dominium nam niczego nie dało.

8. Jesteśmy zmuszani przez 18 lat do odrabiania szarwarków, a gdy nie ma żadnych szarwarków, to musimy iść do innej roboty, każdy chłop 3 dni w roku, zagrodnicy 1 dzień, i nawet ci, którzy mają kawałeczek pola, muszą także iść, i za wszystkie 18 lat niczego nie dostaliśmy od dominium.

9. Podczas polowania musimy zwozić korzyści [chodzi chyba o upolowaną zwierzynę] czterema końmi, wówczas 2 konie idą na jeden dzień a pozostałe dwa konie muszą iść za darmo, podczas gdy od dawna każdy koń szedł na jeden dzień i tak był rozliczany, z tego punktu nie jesteśmy zadowoleni, gdyż cierpimy wielką szkodę [tj. niesprawiedliwość].

10. My gmina dajemy 53 korce i 18 mecek, ale to dawaliśmy za to, gdyż od dawna nam pozwalano bez zapłaty wycinać z lasu pańskiego potrzebne drewno opałowe, które nie jest dobre do budowania, ale teraz gdy ktoś idzie do lasu wyciąć trochę drewna opałowego, to karany jest grzywną oraz pracą na dworze etc. znowu w roku 1779 musimy dać karę [zapłacić grzywnę] za 5 lat wstecz za drewno, które zabraliśmy do opalania, 150 guldenów 7 krajcarów oraz [odrobić] 600 dni pracy na dworze, czego nie jesteśmy w stanie dać, lecz musimy za to iść [tak dosłownie].

11. Dominium odebrało nam pastwisko [prawo wypasu], chociaż nie mamy nawet kawałka [pastwiska] do karmienia bydła.

12. Istnieje staw zwany Wiesne, który nie znajduje się pomiędzy pańskim gruntem, a dominium zabrało nam ten kawałek, który komisja nam przyznała, ale od tego czasu [dominium nam go] nie oddało. Przez to cierpimy wielkie szkody [tj. niesprawiedliwość] i nie mamy nawet miejsca, gdzie możemy karmić cielę.

13. My biedni opuszczeni poddani przez 8 lat, jak trwa proces, pomimo że go nie przegraliśmy, przed Urzędem Zwierzchnim oraz w Brzegu [Brieg] [z] pieniędzy [wydaliśmy] 170 i jeszcze od tego czasu nie otrzymaliśmy rezolucji dominium cały czas nam na złość zwalcza nas a komisarz rzekł nam jeszcze w oczy, że jak będziemy nadal prowadzili proces, to zostaniemy ukarani karą 50 talarów cesarskich, przeto jako wierni poddani padamy do stóp Waszej etc. i naszemu najłaskawszemu Panu i prosimy by zakończyć wskazane tutaj punkty skargi, gdyż nie możemy tego dłużej już wytrzymać. O uzyskanie tej łaski prosimy Boga Wszechmogącego prosząc o łaskę długich rządów [Waszej etc.]. My zaś aż do śmierci pozostaniemy Waszej etc. uniżonymi poddanymi

Martin Buła wójt
Fabian Siwy ławnik
Michael Mzyczek ##
z Urbanowic [Urbanowitz]
x x x

Uwaga! Przerwa w ciągłości numeracji punktów nie jest pomyłką, czy brakiem, tak są one numerowane w oryginale.

W razie pytań pozostaje do dyspozycji.

Pozdrawiam,
Andrzej