Odpowiedz do: Baza aliasów

Strona główna Fora Źródła genealogiczne Baza aliasów Odpowiedz do: Baza aliasów

#3677

Chce wyjasnic, ze nasi przodkowie wcale nie niby dobrowolnie “zmieniali lub używali wiele nazwisk”, jak Krzysztof Bulla pisze. To zjawisko mialo bardzo realne tlo. Dalej cytuje: Josef Knosala, Parafja Radzionkowska i jej dawniejsze i dzisiejsze stosunki, Katowice 1926, s. 16. To jest narazie jedyny dowod w jezyku polskim, ktory na szybko znalazlam. Po niemiecku nazywa sie to zjawisko “Genanntname” albo “Vulgoname” i bylo dosc powszechne nie tylko na Slasku. Glownie chodzilo o nazwe gospodarstwa niekiedy tez tylko domu, ktore bylo nazwisku wlasciciela albo jego rodzinie z “alias”, “vulgo”, “seu”, “vel” dodawane. Ten problem jest dosc obszerny, moze da sie cos wiecej po polsku w literaturze do niego znalesc.

“Jak długo trwały dawne stosunki panował tutaj w okolicy a szczególnie w
naszej parafji zwyczaj, że poszczególne posiadłości względnie gospodarstwa
oznaczano zawsze nazwiskiem rodzimem pierwotnego posiadacza. I chociaż
nowy właściciel z zupełnie innem nazwiskiem gospodarstwo przejął, to jednak
tubylcy nazywali to gospodarstwo nazwiskiem pierwotnego posiadacza, w
którego rodzinie gospodarstwo to dziedziczył jeden po drugim. Teraz obcy
osiedlali się w wiosce; ci zaś nie znali nazwisk pierwotnych właścicieli i
oznaczali gospodarstwa nazwiskami posiadaczy współczesnych. Wskutek tego
tubylcy oznaczali gospodarstwa nazwiskami pierwotnych posiedziecieli,
podczas gdy obcy imigranci oznaczali gospodarstwa nazwiskiem
współczesnego posiadacza. Powstały nazwiska podwójne, które na pierwszy
rzut oka wydawają się nieco niezwykłemi. W Radzionkowie zachodzą
następujące nazwiska:
Tobór v, Raslek (1790), Sadłów v, Tayer, Wilk v. Reder. Nowak v. Kuna.
Grunt v. Tobór, Bubola v. Cebula, Kuś v. Miś. Hart v. Frei. Litera v, nie ma
jednakowoż znaczenia niemieckiego oznaczenia szlachectwa “von” jak może
niejeden przypuszcza, lecz znaczy “vulgo”, t. i. “ogólnie nazywany”. Dzisiaj
ten stary zwyczaj zupełnie zanikł, dzisiaj oznacza się poszczególne
gospodarstwa nazwiskiem każdorazowego właściciela. Pozostały atoli liczne t.
zn. przydanki.”