Historyk85

Trzeci załącznik.

Marcinie,

Przejrzałem zgromadzone materiały, plon nie jest może zbyt imponujący, ale może Cię zainteresuje. Załącznik podzieliłem na trzy części z powodu rozmiaru, są to w zasadzie odręczne podpisy, z podaną sygnaturą i datą złożenia.

Zestawienie mieszkańców Bierunia z 1742 r. wymienia dwie osoby noszące interesujące Cię nazwiska, mianowicie są to:
– Casper Mika, zagrodnik
– Błazey Strzezyk, chałupnik

Akta procesowe zagrodników i chałupników bieruńskich z Urzędem Dominialnym (Kamerą Książęcą) z lat 1774 – 1778 wymieniają zagrodnika Klimka Mikę (Mika), który był zobowiązany do 6 dni pańszczyzny. (AKPszcz. X, syg. 2613, k. 221).

Co się zaś tyczy innych informacji, to w „Opisaniu kościoła bieruńskiego z 1791 r.” widnieje Helena Noraska, która zamiast dziesięciny dawała proboszczowi 1 wiertel żyta i 1 wiertel owsa oraz 2 czeskie i 6 denarów. (J. Kudera, „Historia kościoła parafialnego w Bieruniu”, Bieruń 1996, s. 206).

Natomiast jeśli idzie o informacje ze spisu mieszkańców z grudnia 1910 r., to mogę doprecyzować, że rodzina Dittrich to trzech mężczyzn i dwie kobiety, z kolei Sophie Loch – 2 kobiety, zaś Franz Loch – 1 mężczyzna i 1 kobieta.

Nie jest tego zbyt wiele, najciekawsze będą chyba podpisy, ale dominuje tutaj materiał XIX wieczny, dla którego i tak są akta metrykalne, a i same materiały nie mają charakteru ściśle genealogicznego, nie są to w końcu chociażby akta gruntowe.

Pozdrawiam,
Andrzej

Witam,

Specjalnie nie drążyłem tematu, ponieważ moi bezpośredni przodkowie zamieszkiwali przy bieruńskim rynku, i nie musiałem tutaj w zasadzie nic precyzować.

Wnioskując na podstawie starych pocztówek dzisiejsza ul. Krakowska to bez wątpienia dawna Krakauerstrasse, zaś dzisiejsza Oświęcimska to najpewniej Nicolaistrasse.

Co do pozostałych ulic trudno jest mi coś dokładniejszego powiedzieć. Mam wśród swoich materiałów sporo skanów z AP Pszczyna, a wśród nich plan rynku opracowany pod koniec XIX w. w związku z planowanym umieszczeniem przy nim jakiegoś biura celnego, i w wolnej chwili postaram się sprawdzić, czy przypadkiem na wspomnianym planie nie ma wymienionych niemieckich, dawnych nazw ulic odchodzących od rynku.

Pełny obraz dałaby nam mapa katastralna ale tej nie widziałem, i nie wiem nawet czy jest w AP w Pszczynie, czy nadal w Starostwie Powiatowych?

Kończąc pozwolę sobie zapytać o przedmiot poszukiwań, nazwisko, rodzina, czy szerzej sama historia Bierunia/Starego Bierunia? Może będę mógł jakoś pomóc.

Pozdrawiam,
Andrzej

PS. Sam spis mieszkańców podaje również liczbę osób zamieszkałych pod danym numerem, z podziałem na mężczyzn i kobiety, ale bez ich personaliów, jest tylko podane imię i nazwisko właściciela/najemcy.

Tytułem obiecanego uzupełnienia, wspomniany wyżej plan nie podaje nazw ulic.

Witam,

Przejrzałem zgromadzone przez siebie materiały, i niestety nie znalazłem nazwiska Kurtak vel Krutak.

Faktycznie w Bieruniu pojawiają się osoby o nazwisku Kurtowitz, np. dwóch Andreas’ów oraz Johann, którzy byli chałupnikami w 1723 r. i zostali wymienieni w katastrze karolińskim. W połowie XVIII w., nazwisko Kurtowitz, również jest notowane w Bieruniu, jednak nie pojawia się już w II połowie XVIII w., tj. nie ma go np. wśród zagrodników, chałupników i komorników bieruńskich, którzy wystąpili przeciwko kamerze książęcej w latach 1774-1778, w związku ze zwiększeniem wymiaru pańszczyzny.

Nie jest jednak pewne, czy XIX wiecznych Kurtaków/Krutaków (z Lędzin?) należy łączyć z bieruńskimi Kurtowitzami z XVIII w., ponieważ na ten moment dzieli ich zbyt duża różnica w czasie.

Radziłbym w pierwszej kolejności odszukać metrykę ślubu S. Fronczyka i M. Krutak, zaczynając od parafii Lędziny, Chełm i Bieruń, chociaż dwie pierwsze miejscowości wydają się na ten moment pewniejsze, ale tutaj niezbędna będzie pomoc Archiwum Archidiecezjalnego w Katowicach. Ponieważ bez oparcia w metrykach, wszelkie rozważania będą miały jedynie czysto teoretyczny charakter.

Pozdrawiam;
Andrzej

PS. Nie wiem, czy zwróciła Pani na to uwagę, ale Stas Froinczyk był stodolnym (dozorcą stodoły) niem. Scheuerwarter, a jednym z rodziców chrzestnych Jana Stanisłąwa w 1820 r. był przedstawiciel szlachty Carl von Greiffenstern oraz Pani Beata Mouillard, żona ekonoma, zarządcy, która pojawia się jako matka chrzestna także w 1823 r. Wart uwagi jest fakt, że Stas w 1823 r. figuruje, jako komornik. Może zatem, byli to ludzie „obcy”, „nietutejsi”, którzy byli najpewniej związani z właścicielem majątku, lub jego zarządcą, i zostali przez niego sprowadzeni do pracy w Lędzinach, ale skąd przybyli, oto jest pytanie. Nie wiem również w jakim stopniu zweryfikowała Pani dostępne metryki z Lędzin, czy są w ogóle inne osoby noszące nazwisko Froinczyk po 1820 r.???

Może w monografii Lędzin będzie coś, co naprowadzi Panią na ślad przodków, z całą pewnością nie należy porzucać tropu z rodziną von Greiffenstern i Mouillard.

Ale jak wyżej, jest to tylko przypuszczenie, pewność da tylko weryfikacja metryk z Lędzin sprzed 1820 r.