Damian Jureczko

Na początek wszystkim tym, którzy chcieliby zgłębić historię Żydów na Śląsku polecam książkę wchodzącą w skład tzw. ZESZYTÓW RYBNICKICH. pt. „ŻYDZI NA GÓRNYM ŚLĄSKU W XIX i XX WIEKU” praca zbiorowa pod redakcją Barbary Kalinowskiej -Wójcik i Dawida Kellera. Jest to potężny zbiór artykułów różnych autorów poświęcony tematyce żydowskiej na Górnym Śląsku.
Z punktu widzenia genealoga na szczególna uwagę zasługuje artykuł p. H. Dudały „Konwersje Żydów na katolicyzm na Górnym Śląsku (XVII-XIX wiek)

Przytoczę kilka przykładów:
16.07.1670r. Chrzest Żydówki Anny w Bogucicach ( dzis dz.Katowic) (AA. w Kat. KM. sygn.652 Katowice -Bogucice, chrzty (1659-1716)- chrzest w obecności licznej szlachty

10.06.1731 Joannes Antonius Rybnicki ( AA. w Kat. , KM, sygn 379. Rybnik, chrzty 1707-1750) – jego ślub 23 lipca 1731r.

30.08.1750 – 20 letni żołnierz wyznania mojżeszowego Josephus Niewiadomski (Niewiagomski), który dwa lata później ożenił się z rybniczanką Anną Hoffmann.
(AA. kat, KM, sygn. 378 Rybnik, chrzty 1750-1766)

Wg artykułu po 1730 r. takich konwersji w Rybniku było 7 . Byli to dorośli mężczyźni z których czterech nosiło nazwisko Rybnicki.

W 1706 w Pszowie ochrzczony został Ojciec rodziny Jan Jacob, po chrzcie Józef- karczmarz w Pszowie. Jego żona i czwórka dzieci ochrzczeni zostali w Pszowie w 1714r.

W 1725r. w Bieruniu- Ojciec rodziny Lewek i jego czwóro dzieci.
W 1779r. żyd- ojciec rodziny i jego pięcioletni syn
1785r. w Pszowie ojciec rodziny , arendator Joseph Mszański, a w 1795r. w Godowie córka w/w Josepha Mszańskiego ze swoim 6 -letnim synem

W 1811 w Bujakowie ochrzczonych zostało dwóch braci Abraham i Salomon Feige (25 i 20 lat). Trzy lata później została tam ochrzczona ich siostra 25 letnia Marianna Feige

W 1824 i 1828 r. ochrzczono kolejno dwie siostry- 18 letnia Henczel Heimann(Heymann) i Haischer Heimann- córki Isaaca Heimannna. Kolejna z sióstr Johanna(Johanne Hedwige) (7 letnia) ochrzczona została 27.12. 1829r. w Piekarach Śląskich. Jej ojciec Izak (Isaac) był żydem z Chropaczowa.

1834r. Rybnik Matka trójki dzieci Johanna Silberstein (11.6. 4) -wdowa
1840 r. Rogów- Matka z jednorocznym nieślubnym dzieckiem – Paulina Bendlich
1840r. Mikołów – trzech braci Fröhlich (20.18.10 lat)
1847 Bełk- Rosa Cohn – niezamężna matka z 15 letnim synem
1848 Bogucice- dwie siostry Loewenstein
1851 Matka (wdowa po Levim Schaeferze) Charlotte Schaeffer i jej trzech synów (14, 12.5 i 8 lat) – Matka to Charlotte Maria Magdalena Schaeffer z domu Hausdorff – z Mysłowic
1883r. Piekary Śląskie Dziewczynka Henriette Berger
1885r. Piekary Śląskie Matka w/w dziewczynki Eva Berger z domu Karliner wraz z czwórka dzieci
1895r. Wola – niezamęzna matka Dorothea Gluckmann i dwójka jej dzieci
1895r. Katowice ( parafia NMP) 5 rodzenstwa – dzieci Mojżesza Sciezorka

W w/w artykule jest podanych o wiele więcej konwersji np. żydów którzy później wstąpili w stan kapłański np.
” 23 lutego 1834r. w Piekarach Śląskich ochrzczony został 17 -letni Jacob Wartenberger, urodzony w Częstochowie (16 sierpnia 1834r.), syn Bernarda Steinmanna i Rosel Wartenberger, późniejszej żony karczmarza z Józefowca, Barucha Schafera. Po konwersji Jacob Wartenberger występował już jako Paul Kamieński vel Steinmann”.
Sama historia późniejszego księdza jest bardzo ciekawa i pokrótce opisana.

Choć sam jeszcze (celowo tak napisałem – w końcu tego nie da sie przewidzieć) nie trafiłem u siebie na przodków wyznania mojżeszowego bardzo mnie ten temat zainteresował. Stało sie tak, gdyż jeden z Przodków moich córek okazał sie przechrzczonym żydem.
15 stycznia 1851r. w Piekarach Śląskich został ochrzczony urodzony w Nakle Sląskim (17 marca 1830r.) Wilhelm Heimann (Heymann) syn Abrahama Heimanna i Charlotty z domu Lustig. Wilhelm na chrzcie przyjął imię Carl. Miesiąc później 17 lutego 1851r. Carl Heimann poslubił Josephe z domu Bujoczek z Nakła Ślaskiego- córkę Tomasza i Barbary z d. Pozimskiej.
Carl( Wilhelm) pochodził z znanych rodów żydowskich Heimannów i Lustigów. Jeden z jego synów August Heimann w 1898r. w Tarnowskich Górach poślubił Johannę z domu Lustig, która zapewne także była potomkinią Tarnogórskich Lustigów.
Carl zmarł dość szybko bo juz w 1875r. ( byc może praca na kopalni była dla niego zbyt ciężka), a jego potomkowie bardzo szybko zapomnieli o jego żydowskich korzeniach) . Dzieci jego córki Zofii – żony Ludwika Holewy z Nakła nie zdawali sobie sprawy z religii ich przodków. Była to typowa śląska rodzina jakich wiele, której losy ściśle związane były z historią tego regionu. „W doma się godało” , a w czasie wojny i jak wielu ślązaków Wehrmacht także zaliczyli.

Piszę o tym głównie dlatego, że powinnismy sobie zdawać sprawę z tego, że wielu z naszych przodków nie znamy. Wielu znamy tylko z imienia. Nie znamy takze np. potomków ów Anny – ochrzczonej żydówki z Rybnika w 1670r. o której pisałem wyżej.
Sląsk to nie tylko Starzik kiery godoł w doma i wyzywoł od pierońskich goroli kożdego chachara co mu zawodzoł… może się okazać, ze sięgając dużo dalej w głąb znajdzie sie ktoś o zupełnie innych korzeniach i kulturze…..

Krzysiu zapytam Jacka. Z tego co wiem Gabi Salwierak miała ten sam problem.

Liczyłem ,że się odezwiesz w tej sprawie Arturze;)