Artur Paczyna

Maybe I’ll can help you. Write please yours records, you are looking for.

re: Jendrysek

IMHO
O Infułacie księdzu Pawle Pyrchale, którego poznałem lata temu, nie wypada pisać przekręcając jego nazwisko i pisząc niemiecką wersję jego imienia.

re: Jendrysek vel Augustinus

odnoście NIEMIECKICH SKRYBÓW w śląskich księgach metrykalnych. Po czym poznać, że oni byli niemieccy, polscy, czescy, czy śląscy?

po używanym przez nich języku, a raczej na konsekwentnym używaniu przez nich języku. Proszę zwrócić uwagę na zapis w szczególności imion, czy nazw miejscowości. Nie jest rzadkością, że choć językiem urzędowym także w kościele był język niemiecki, zapisywano je również w języku polskim (np. przytaczane tu Woitki, Hanki, czy Sucha Góra, która jeszcze w 1821 roku była pisana przez skrybów: „Suchagura” a nie Trockenberg. W niektórych regionach znakomitym przykładem oporu wobec germanizacji było używanie języka łacińskiego. Pięknym przykładem polskiego pochodzenia pisarza-duchownego jest faroż z Szobiszowic, który całe księgi zapisywał w języku polskim z nielicznymi tylko, obcymi wtrąceniami. Proszę zwrócić także uwagę na używaną przez skrybów literꔳ”, której niemiecki skryba nie używał, bo jej nie znał.

Przy okazji, proszę przekazać pozdrowienia dla L. Paczyny i zaprosić go do GTG i na forum. Chętnie go poznam i umiejscowię w moim drzewie, jeżeli oczywiście jest to mój krewniak.

re: Krzysztof
Krzysztofie, dziękuję za zwróconą uwagę, ale gdyby nie postawa interlokutorów, którym jak dotąd nie zwracałeś uwagi, gdy używali nie tylko uszczypliwości, ale wręcz obelg, pewnie ująłbym to co chciałem napisać, trochę inaczej. Jak zapewne się domyślasz oczekuję równego traktowania na tym forum
Ad rem.
Nie podjąłem się dotąd wskazania pochodzenia nazwiska Rosa, nie dlatego, że nie mam na nie pomysłu, lecz dlatego, że za mało otrzymałem informacji o jego zapisach w ciągu wieków oraz wskazania najstarszego, dodam: przed-pruskiego zapisu.
Osobiście skłaniałbym się do szukania etymologii w polskim wyrazie „róża”.
Stąd: Róża-> Rosa.

Twój Wątek o „moliti’ jest ciekawy i godny podjęcia. Dodam od siebie, że podążając Twoim tokiem rozumowania, równie dobre mogłoby być pochodzenie nazwiska od łacińskiego „molat” czyli mielić. Na Śląsku jest sporo nazwisk pochodzących z języka łacińskiego. W każdym razie nie można tego wykluczyć. Jednakże, podtrzymuję swoje zdanie wcześniejsze. Zwróć także uwagę, że oboczności nazwisk w języku polskim, że o wydaniu prusko-niemieckim nie wspomnę są bardzo liczne i różniące się od siebie czasami w sposób skrajny (np. Leszczyński->Lerch)

re: Jendrysek

Praktyka tłumaczenia dosłownego dokumentu historycznego jest poprawna z kilkoma zastrzeżeniami. I tak, jeżeli mamy do czynienia z dokumentem zawierającym nazwę ahistoryczną, ale używaną w krótkim okresie czasu, moim zdaniem należy w przypisie wskazać kiedy i przez kogo oraz w jakich okolicznościach została ona wprowadzona oraz wskazać poprawną historyczną nazwę używaną od wieków. Np. jeżeli w dokumencie występuje nazwa Mechtal, to zasadne jest, aby w przypisie wskazać, że jest to nazwa urzędowa odgórnie wprowadzona przez narodowo-socjalistyczne, tj. hitlerowskie Niemcy czyli III Rzeszę w 1936 roku i obowiązująca do 1945 roku, a historyczna nazwa to polska nazwa Miechowice, używana od wieków. Podobnie jest ze wskazanym Stalinogrodem. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby w przypisie wskazać polską pisownię imion i nazwisk, jeżeli są one współcześnie używane i ich brzmienie nie budzi wątpliwości, że są one polskiego pochodzenia.

„Z nazwiskami jest pewien problem, bo często trudno ustalić formę jaką posługiwały się osoby wspomniane w akcie, więc wydaje mi się, że zostawienie oryginalnej pisowni nazwisk jest najbezpieczniejszym rozwiązaniem.”

To prawda.

Nie, to nie jest prawda. Jak wielokrotnie pisałem na tym forum wcześniej, niemieccy skrybowie, niezależnie od czy byli duchownymi, czy urzędnikami, kaleczyli polsko brzmiące nazwiska zapisując je niejednokrotnie na kilka lub kilkanaście sposobów.
O tym jaka jest poprawna pisownia danego nazwiska pomocna może być jego współczesna pisownia. Należy jednak zachować pewną ostrożność w jej użyciu, gdyż zdarzają się sytuacje, że po wiekach obcego panowania oraz zróżnicowanego zapisywania nazwiska przez nie-polskich skrybów, ich współczesne brzmienie odbiega od pierwowzoru. W tym przypadku – moim zdaniem – należałoby w przypisie wskazać etymologię nazwiska oraz jej współczesną pisownię albo pisownię pierwotną, stosowaną przed czasami pruskimi. Np. Dalibóg – Dolibok, Nalewajka – Nolywayka – Nolewajka, Kierzniak/ Kierzniok – Kirschniak/ Kirschniok – Kirszniok, itd.
Pomocne mogą być także przypiski w ASC o sprostowaniu brzmienia nazwisk w konsekwencji wydania przez niemieckie Sądy Obwodowe postanowień o ich zmianie. M. in. dotyczyło to mojego nazwiska, które Niemcy zapisywali czasami jako Pacyna. Ciekawostką jest to, że w/w postanowienia niemieckiego sądu i zmiana pisowni w ASC w niemieckich USC nastąpiła jeszcze przed przejęciem przyznanej Polsce części Śląska. I żeby nie było nieporozumień, piszę o wszczynanych przez zainteresowanych na wniosek postępowaniach sądowych, a nie o odgórnie ustanawianej pisowni przez urzędników niemieckich czy polskich. W tej ostatniej kwestii należy jednak przypomnieć o Konwencji Genewskiej i prostowaniu pisowni nazwisk w oparciu o nią zarówno przez niemiecką jak i polską stronę. Sytuacja w czasie II Wojny Światowej (wymuszone zmiany nazwisk) lub po hekatombie II Wojny Światowej w zajętej przez sowietów Polsce, to inny temat, dodam bardziej złożony.

re: Jan Lubos

„Język staropolski” to określenie – bzdura.

Rozumiem, że język starogermański o dolnoniemiecki to także bzdury.

Mańka.
Brzmi jakże słowiańsko ;). Tyle, że jeszcze 100 lat temu zapis nazwiska był Mainka (zmiana przymusowa w Polsce). I nikt nie dojdzie dzisiaj, czy rdzeń nazwiska jest niemiecki, czy ewentualnie dwuznak „in” w nazwisku miał faktycznie oddawać głoskę „ń”.

A ja jestem pewny, że Mańka.
Od Maria – Mania – Mańka
Rozumiem, że można pisać bzdury, bo papier jest cierpliwy, ale żeby takie nonsensy, to już gruuuuuba przesada.

„Migracje >>polskiej<< ludności

polskiej, jak najbardziej polskiej.

Panie Janku, jak znajdę trochę czasu to po weekendzie dam znać.
Jeżeli poda mi Pan swój adres e-mail, możemy ustalić więcej szczegółów.

Pozdrawiam