Krzysztof Bulla

Ja w swojej wypowiedzi nie zawarłem ani jednego słowa, które mogłoby świadczyć o tym, że ograniczam się w poszukiwaniach tylko do rejonu Śląska. Wręcz przeciwnie właśnie przeglądam sobie parafie z terenu Małopolski. W związku z tym zarzuty o panikę, ksenofobie czy ograniczania się tylko do jednego obszaru uważam za niesprawiedliwą nadinterpretacje moich słów.

Swoją wypowiedzią chciałem zasygnalizować w sposób ironiczny pewną negatywną tendencje, która towarzyszy nam od dłuższego czasu. Otóż dziwi mnie dlaczego wszystkie 4 śląskie archiwa nie są w stanie wrzucić do internetu więcej, niż jeden zespół na pół roku. Znów inne archiwa wrzucają tych zespołów po 30 na raz.

„Mam dodatkową wątpliwość apropo Wełnowca podlegającego pod parafię w Michałkowicach – właśnie zupełnie przypadkowo znalazłem 2 akty chrztu z mojej rodziny z miejscowości „Ignatsdorf” (czyli dawnej nazwy Wełnowca jeszcze przed Hohenlohehutte) w księgach z Bogucic z roku 1852 i 1849…

Jak do tego doszło? Czy Wełnowiec w tamtym okresie jednak nie należał do Michałkowic?”

W połowie XIX wieku miejscowość zwana Ignatzdorf albo Hohenlohehutte albo Wełnowiec administracyjnie przynależała do parafii katolickiej w Michałkowicach. Znów to, że jakieś akty mieszkańców Wełnowca zostały zapisane w księgach parafii boguckiej moim zdaniem wynika z tego, że po prostu z jakiejś przyczyny postanowiono pójść do parafii bliżej położonej. Czy to ze względu na pogodę, stosunek do miejscowego księdza czy też dlatego, że tak było wygodniej. Na oko z Wełnowca do kościoła w Bogucicach jest 2 km, a do kościoła w Michałkowicach 4,5 km, w złą pogodę (np. śnieżyca) taka różnica mogła mieć znaczenie.

No chyba, że tych aktów z Ignatzdorfu w parafii boguckiej jest znacznie więcej, niż pojedyncze sztuki w przeciągu kilkunastu lat, to wtedy można się zastanawiać czy jakiś fragment tej miejscowości nie podlegał pod inną parafię. Choć wydaje mi się to mało prawdopodobne. Ja spotkałem się wiele razy z sytuacją, że w dużych obszarowo parafiach dzieci były chrzczone w parafii sąsiedniej o bliżej położonym kościele.

Zdjęcie, które Pan zamieścił pochodzi z listy strat I wojny światowej. Zaznaczona osoba została jedynie lekko ranna, więc moim zdaniem trudno będzie znaleźć więcej informacji na jej temat w internecie. Trochę inaczej jest w przypadku poległych, bo można szukać grobów, itp. Jednak można założyć, że jeżeli listy strat wspominają tylko o 7 Pawłach Kuznikach pochodzących z różnych miejscowości to drogą eliminacji ten pochodzący z Chropaczowa to mógłby być Pana przodek. Tylko pojawia się pytanie czy zgadza się to z jakimiś rodzinnymi opowieściami, np. o tym że był ranny i gdzie to się stało ?

Osoba na załączonym przez Pana zdjęciu służyła w Reserve Infanterie Regiment Nr. 27. Jeżeli się nie mylę to od maja do września 1916 roku jednostka ta walczyła na froncie zachodnim w okolicach Verdun. Patrząc na datę sporządzenia listy zakładam, że ta osoba została ranna właśnie podczas bitwy pod Verdun.

Ewentualnie pozostaje szukanie informacji po niemieckich archiwach, ale tu nie pomogę, bo jeszcze nie próbowałem szukać w nich tego typu informacji. Tym bardziej, że podobno większość dokumentów spłonęła w 1945 roku.

Jeżeli się nie mylę dawne Slenzkowe/Schlenzkowe w gminie Lubsza to obecny przysiółek Śląskowo, który leży w połowie drogi łączącej Piasek z Psarami. To jest na zachód od Lubszy. Dawniej było to samodzielne gospodarstwo oddalone od innych zabudowań, należące do gminy Lubsza. Niektóre źródła mówią nawet o dwóch wolnych gospodarstwach.

Ogólnie warto wspomnieć, że Walenty Ślęczka miał mieć na początku XVIII wieku młyn Patureyski, zwany także molendina post Psary, więc być może jakaś część dawnego Śląskowa to pozostałość po dawnym młynie, gdyż niedaleko tego dawnego gospodarstwa przepływa rzeka Psarka.

Aktów stanu cywilnego z lat 1874-1900 należy szukać w USC Hohenlohehütte, czyli zespole 2625/0 Urząd Stanu Cywilnego w Wełnowcu znajdujących się w Archiwum Państwowym w Katowicach. Natomiast katolickich metryk kościelnych należy szukać w parafii św. Michała Archanioła w Michałkowicach. Kopie akt metrykalnych z lat 1800-1874 znajdują się w zespołach 113/0 Akta stanu cywilnego i 674/0 Sąd Obwodowy w Bytomiu, ale zostały one przez nas zdigitalizowane i za niedługo powinny pojawić się w zakładce „Księgi metrykalne”, niestety nie zachowały się one w komplecie. Oryginały ksiąg z lat 1740-1900 znajdują się obecnie w Archiwum Archidiecezjalnym w Katowicach. W przypadku, gdyby przodkowie byli ewangelikami to poszukiwania należy prowadzić w parafii ewangelickiej w Katowicach. Kopie metryk z XIX wieku, które zachowały się z tej parafii są już na naszej stronie.

Niestety nazwisko mi nic nie mówi, ale patrząc na to gdzie obecnie mieszkają osoby tak się nazywające to zakładałbym że mogli przybyć dopiero na początku XIX wieku, gdy na Wełnowcu powstawał przemysł, być może przejrzenie metryk z Michałkowic da jakąś odpowiedź.

Trudno powiedzieć, co zawiera cały dokument, ponieważ dodana została tylko jedna strona, ale z tego co widać to jest to dokument kupna statku (należy to rozumieć jako majątek, gospodarstwo a w tym wypadku będzie zapewne chodziło o folwark/dobro szlacheckie) w Bujakowie wraz z wszystkimi przynależnymi do niego częściami, budynkami i prawami.

Sprzedaży dokonuje Helena Keyczkowa z domu Rostkowa, żona Wilhelma Keyczki za sumę trzech tysięcy talarów. Kupującym jest Wilhelm Sobek z Kornic i jego żona Helena z domu Swenich. Wszystko miało się dziać w 1666 roku w dzień św. Michała Archanioła, a więc według obecnego kalendarza 29 września, ale trzeba by sprawdzić czy w XVII wieku to święto przypadało też na ten dzień.

Cały dokument jest zapisany gotykiem w języku staroczeskim, a raczej należałoby odpowiedzieć, że w XVII wiecznej śląskiej wersji tego języka. Jeżeli cały dokument jest zapisany tak wyraźnie to powinno się go dać w miarę łatwo odczytać.

Ja bym to odczytał tak:

19 Februar 1828 Ist aus Janow die Einlieger Mathyas Hyba von dessen Ehe[frau]: Helena gebo[ren] Kłosiok heute fruh ein 1 U[ur] Geb[oren] madchen Josepha get[raut] T[auf] Z[eugen]: Martin Nowak u[nd] Cathar[ina] Ciągała beide aus Katowic.

19 lutego 1828 ochrzczona została Józefa córka komornika Macieja Hyby i jego żony Heleny Kłosiok z Janowa, córka urodziła się tego samego dnia o godzinie pierwszej rano. Chrzestnymi byli Marcin Nowak i Katarzyna Ciągała oboje z Katowic.